Soorten therapie

In therapieland zijn er veel onduidelijkheden over wat er nu aangeboden wordt en wat er werkelijk te halen valt. Het woord therapie zelf komt vanuit het Grieks wat betekend de behandeling van ziekte of verlichting van symptomen. Het woord therapie wordt ook vaak als tweede woord gebruikt om het te verduidelijken zoals, fysiotherapie, chemotherapie of edelsteentherapie. Dat geld ook voor ergotherapie, stottertherapie en psychotherapie. Therapie is dus mensen helpen en het extra woord maakt duidelijk waar het om gaat.

Psychotherapie behandelt de psyche van de mens en het is daarmee gebruikelijk dat je dan zegt dat je naar je therapeut gaat of in therapie bent. Maar bij je psycholoog ben je ook in therapie omdat het raar is om te zeggen dat je in psychologie bent en dat maakt jouw psycholoog weer tot therapeut. Dan heb je ook nog het woord psychotherapeut die doet natuurlijk ook aan psychotherapie alleen is de naam psychotherapeut een BIG geregistreerde naam. Dat wil zeggen dat je die naam alleen mag voeren als je de daarvoor aangewezen opleiding voor gedaan hebt. Dat geld ook voor een fysiotherapeut, psychiater, verpleegkundige en diëtiste. Allemaal beschermde titels die je jezelf niet zomaar mag aanmeten. Dan is er nog iets bijzonders. Zo mag je je dus niet zomaar psychotherapeut noemen maar je mag wel zeggen dat je psychotherapie geeft. De titel psycholoog is dan weer niet beschermd al zou je dat wel verwachten, maar iedereen mag zich psycholoog noemen. Het verschil zit hem erin dat niet iedereen zich mag registeren als psycholoog en dan maken ze daar gewoon het onderscheid in. Een geregistreerd of ongeregistreerd psycholoog. Om je registreren als psycholoog dien je een aantal uren/jaren werkervaring te kunnen aantonen en/of extra opleidingen/cursussen te hebben gedaan. Met een registratie of beschermde titel kan je als psycholoog je deskundigheid en kwaliteit aantonen. Daarnaast zijn er nog verschillende soorten psychologen waaronder basis psycholoog en GZ-psycholoog.

Nou zou je je helemaal blind kunnen staren op diploma’s en erkenningen en registraties maar waar het de cliënt om draait is dat hij geholpen gaat worden. Dan is de ene psycholoog de ander niet omdat het ook allemaal maar mensen zijn met hun eigen ideeën en ervaringen die wel of niet goed uit de verf komen. Want er zijn mensen die heel goed kunnen studeren en hoge cijfers halen maar totaal niet met mensen om kunnen gaan. De een doet alles volgens protocol en de geleerde richtlijnen maar vergeet dat er een mens tegenover hem zit. Over het algemeen stranden deze mensen vanzelf wel in hun werk. Dan heb je nog het onderscheid dat de ene hulpverlener in de reguliere groep zit en alles wat daar niet in valt per definitie alternatief is ook al doen ze niets alternatiefs. Je hebt dus maar twee smaken in hulpverlenersland. Regulier of alternatief. Regulier zijn dus de Big geregistreerde hulpverleners zoals de psychotherapeut, GZ psycholoog, en de psychiater. Deze groep werkt alleen maar met diagnoses en de daarbij behorende behandelplannen en DBC’s. Zij werken dus ziekte gericht waarbij mensen soms meerdere diagnoses hebben omdat niemand in een hokje te vangen is. En iedereen is verschillend en kan van alles tegelijk en door elkaar hebben. Deze ziektegerichtheid zorgt voor een behandelplan die vanwege de diversiteit ook lang niet op iedereen van toepassing is. Daarnaast word de mensen in dit deel van de zorg in veel gevallen behandelt met medicijnen die het probleem niet oplossen maar alleen maar onderdrukken. Omdat ze niets oplossen werken ze afhankelijkheid en verslaving van het middel in de hand. Natuurlijk zijn er mensen die vanwege een gevaar voor zichzelf en de omgeving veel baad hebben met bepaalde medicijnen. Deze mensen zijn dan ook echt psychiatrisch. Er is echter ook een groep dat niet meer goed geholpen kan worden omdat ze simpelweg te gesedeerd zijn om bij hun gevoel te kunnen komen en dat is net waar het om draait in de therapie.

De andere alternatieve kant kijkt veel holistische en werkt gezondheidsgericht en is daarmee veel humaner naar de mens die ze voor zich hebben. Zij zitten niet vast aan protocollen en richtlijnen waardoor zij veel dieper, ruimer en verder kunnen kijken dan de klacht waarmee de persoon zich presenteert. Zij hebben de ruimte om out of yteh box te denken en te handelen. Zij houden zich niet bezig met het wegnemen van symptomen maar versterken het zelfgenezendvermogen van de cliënt en nemen daar alle aspecten van de mens in mee. Door deze holistische kijk krijgen zij een totaal beeld van waar de mens mee te maken heeft en zo kunnen zij zien welke invloeden er allemaal zijn die de klacht veroorzaakt hebben en vooral welke deze instant houden. Holistisch deelt de mens op in fysiek, emotioneel, gedachten, sociaal en spiritueel. Fysiek spreekt voor zich en is het instrument waarin de mens zich in huist. Lichaamstaal is daarom een essentieel onderdeel. Alle emoties worden gevoelt en ervaren in het lichaam en komen via het lijf tot uitdrukking. Wie huppelt is blij en wie voorover gebogen zit zit diep in zijn gevoel die meestal niet zo prettig is. De meeste gevoelens bevinden zich in de buik, bij het hart of in de keel. Het is ook de plek waar heftige ervaringen zitten opgeslagen en waar we dus niet altijd even graag naar toe gaan. Het is de spanning in ons lijf die dit met alle macht probeert tegen te houden. Daarnaast is de mens een sociaal dier en is het altijd de ander die ons beschadigd heeft. Ondanks dat we het graag zelf en alleen willen oplossen hebben we ook de ander nodig om ons weer te helen. Waarin we bij de beschadiging ons onveilig hebben gevoelt en in een overlevingsmodus zijn gegaan hebben we later de ander nodig om te ervaren dat het weer veilig is om onze emoties te voelen en te kunnen uiten. Dan hebben we nog onze gedachtes die ons gek kunnen maken door allerlei dingen te denken die niet overeenkomen met de werkelijkheid, maar die we op een of andere manier wel voor waar aan zijn gaan nemen. Door er een geloof aan te hechten geven we er lading aan en roept het allerlei gevoelens op die totaal overbodig zijn omdat er ergens nog oude programma’s draaien die de overtuiging hebben nodig te zijn. Oude software kunnen we wel zeggen. Dan bestaat de mens nog uit een spiritueel aspect waar ze in de regulieren zorg vaak niet zo goed weten wat ze daar mee moeten omdat je dan uitkomt bij de dominee of humanistisch raadsvrouw. Hoewel deze mensen zich wel aangepast hebben past het totaal niet meer in deze tijd. Het gaat over zingeving en de nut van het bestaan. Heeft mijn leven zin? Is een existentiële vraag die bij sommige mensen heel diep ingrijpt in hun levensgeluk. Veel mensen die werken in de holistische en alternatieve geneeswijze hebben zich hier meer in verdiept en hebben hier ook veel duidelijkere antwoorden op dan de mensen die regulier en medisch zijn opgeleid.

Toch blijven therapeuten allemaal mensen met hun eigen levenslessen die hun gevormd hebben tot wie ze zijn. Daarbij is nog belangrijk over wat hun eigen levenservaringen zijn en hoe ze daar zelf uit zijn gekomen en welke studies hebben ze er nog meer naast gedaan. Mijn ervaring met een psycholoog was niet zo positief. Ik kwam in een kale, kantoorachtig ruimte met een doos zakdoekjes en een klok op tafel en een mevrouw die heel erg theoretisch op een whiteboard ging uitleggen hoe emoties werkte. Zij zat dus vooral in haar hoofd. Omdat het voor mij een hele stap was om hulp te zoeken voor therapie bij een psycholoog heb ik nog even doorgezet maar ik voelde totaal geen verbinding met deze dame. Ik voelde mij door haar niet gezien en gehoord en dat was net waar ik zo een behoefte aan had als jonge man. Het heeft mij wel geleerd hoe ik het absoluut niet ging doen. Maar daar was ik toen overigens nog niet mee bezig.

Ondertussen zijn er gigantisch veel soorten therapieën en coaches waarvan er nog steeds nieuwe bijkomen. Het belangrijkste is dat er een klik tussen jou en jouw therapeut is en dat je je veilig voelt bij deze persoon want anders kan je als therapeut kletsen als brugman, er gebeurt niets. Veiligheid is de eerste en belangrijkste stap omdat onveiligheid er voor gezorgd heeft dat er problemen zijn ontstaan en de persoon in de overlevingsstand is komen te staan. Als therapeut kan je pas veiligheid bieden als je je ook zelf veilig en geborgen voelt. Deze veiligheid en geborgenheid dien je als therapeut in jezelf te voelen. Dat wil niet zeggen dat je alles moet weten en kunnen oplossen maar dat je er ook even bij kunt blijven als je het even niet weet. Als je dat kunt dient de oplossing zich meestal uit het niets vanzelf aan. Je moet er alleen op kunnen vertrouwen. Daarbij maakt het niet altijd uit wat voor een soort therapie je doet of ondergaat en zul je het zelf moeten ervaren. Ga niet alleen af op diploma’s of getuigschriften want er is een duidelijk verschil tussen intellectueel en intelligent en intelligentie kan je niet leren uit boeken. Dat ben je of je bent het niet. Daarmee wil ik zeggen dat het hebben van een goed geheugen wat anders is dan intelligentie. Het gaat om het probleemoplossend vermogen. Iemand mag natuurlijk wel geschoold zijn en zijn studie bij houden. Maar er zijn ook natuurtalenten die precies weten wat iemand nodig heeft die alleen het papiertje nodig hebben om aan de slag te kunnen. Het is gewoon fijn dat je een therapeut treft die naast wijs is in zijn hoofd ook wijs en ervaren is in zijn lijf en met jou durft mee op reis te gaan om de emotionele diepte in te gaan omdat hij daar zelf geweest is en zich daar oké in voelt. Daarmee ligt het niet aan de soort therapie of deze werkt of niet. De therapie is namelijk net zo goed als de therapeut zelf is en er zijn mensen waar je heel gemakkelijk een klik mee hebt en andere weer niet. Net als in het dagelijks leven. Al mag je wel van een therapeut verwachten dat hij zo bekwaam is dat je je al snel oké voelt bij hem of haar. Want dat is wel de basis van elke therapie en soms moet je even zoeken maar je vindt altijd wel de juiste therapeut die bij je past! Verder heb ik altijd moeite gehad met hoe ik mijzelf nou zou noemen in dit vak. Ik voelde nergens wat bij omdat het allemaal rollen en identificaties zijn die in feite gewoon weer hokjes zijn en daar vind ik mij niet in passen. Het gaat er vooral om wat ik doe. Ik faciliteer de mogelijkheden voor herstel en hoe ze mij noemen vind ik allemaal best als het maar werkt wat ik doe en dat doet het.